Karşılaştırma
Islah ve sementasyon çeliği arasındaki fark
Biri parçanın tamamını güçlendirir, diğeri yalnızca yüzeyini sertleştirir. Dişli imalatında bu ayrım maliyeti ve ömrü belirler.
/ 6 dakika okuma
Karbon oranı yolu belirler
Islah çelikleri %0,25-0,60 karbon içerir. Bu oran, su verildiğinde tüm kesitte martenzit oluşmasına yeter. Ardından yüksek sıcaklıkta menevişlenir ve parçanın tamamı yüksek mukavemet ile iyi tokluğu birlikte kazanır.
Sementasyon çelikleri %0,10-0,25 karbon içerir. Bu kadar düşük karbonla sertleşme mümkün değildir; bu bilinçli bir tercihtir. Karbon, yalnızca istenen yüzeye sonradan difüzyonla kazandırılır.
Sertlik dağılımı farkı
Islah çeliğinde sertlik kesit boyunca aynıdır. Sementasyon çeliğinde ise sert bir kabuk ve tok bir çekirdek vardır. Aradaki geçiş kademelidir, bu da tabakanın çekirdekten ayrılmasını önler.
| Islah (42CrMo4) | Sementasyon (16MnCr5) | |
|---|---|---|
| Karbon | %0,38-0,45 | %0,14-0,19 |
| Yüzey sertliği | 28-34 HRC | 58-62 HRC |
| Çekirdek sertliği | 28-34 HRC | 30-40 HRC |
| Sertlik geçişi | Yok, homojen | Kademeli, 0,3-1,2 mm |
| İşlem sıcaklığı | 820-860 °C | 880-920 °C karbürleme |
Dişlide neden sementasyon tercih edilir
Dişli çark iki farklı yüke aynı anda maruz kalır. Diş yüzeyi temas basıncı ve kayma nedeniyle aşınır; diş dibi ise her temaslarda eğilme gerilmesi taşır ve yorulur.
Islah edilmiş bir dişlide yüzey aşınmaya yeterince dirençli değildir. Tümüyle sertleştirilmiş bir dişlide ise diş dibi gevrekleşir ve darbe altında kırılır.
Sementasyon her iki ihtiyacı da karşılar: 60 HRC yüzey aşınmaya direnir, tok çekirdek diş dibindeki yorulma yükünü taşır. Ayrıca karbürleme sırasında oluşan basma artık gerilmeleri, yorulma dayanımını ek olarak yükseltir.
Ne zaman ıslah yeterli
Aşınmanın baskın olmadığı, esas yükün mukavemet olduğu parçalarda ıslah yeterlidir ve daha ekonomiktir: miller, bağlantı elemanları, hidrolik piston kolları, kalıp taşıyıcı plakalar.
Yüzey aşınması sonradan sorun olursa, ıslah edilmiş parçaya nitrasyon uygulanabilir. Bu yol, sementasyonun çarpılma riski olmadan yüzey sertliği kazandırır.