Kesici takım
Yüksek hız çeliği mi, sert maden mi?
Sert maden her zaman daha hızlı keser. Ama her zaman daha ekonomik değildir. Karar tezgâhın rijitliğinde başlıyor.
/ 6 dakika okuma
Temel fark: matris var mı yok mu
Yüksek hız çeliği bir çeliktir: sert karbürler, tok bir çelik matris içinde dağılmıştır. Sert maden ise bir kompozittir; tungsten karbür taneleri kobalt bağlayıcı ile sinterlenmiştir.
Sert madende karbür oranı çok daha yüksektir. Bu nedenle sertlik ve sıcak sertlik üstündür, kesme hızı üç ila beş kat yüksektir. Buna karşılık çelik matrisin sağladığı süneklik yoktur; darbe ve titreşim karşısında kırılır.
Hangi durumda yüksek hız çeliği
- Tezgâh rijitliği düşük veya eski ise: titreşim sert madeni kırar, HSS esner ve dayanır.
- Kesintili kesme varsa: kanal, delik veya süreksiz yüzey üzerinde HSS daha güvenlidir.
- Karmaşık form takımlarda: HSS bilenebilir ve yeniden şekillendirilebilir.
- Küçük çaplı takımlarda: ince kesitlerde sert madenin kırılganlığı riske dönüşür.
- Düşük adetli işlerde: takım maliyeti, kazanılan süreyi karşılamaz.
Kobalt oranı ne değiştirir
HSS içinde kobalt, sıcak sertliği artırır. 1.3343 (M2) kobaltsızdır ve genel amaçlı kullanılır. 1.3243 (%5 Co) daha zor işlenen malzemelerde, 1.3247 (%8 Co) ve 1.3207 (%10 Co) yüksek performans gerektiren işlerde tercih edilir.
Kobalt arttıkça takım daha sert çalışır ancak tokluk düşer. Titreşimli tezgâhta yüksek kobaltlı takım, kobaltsız muadilinden daha kısa ömür verebilir. Kobalt oranını artırmak her zaman iyileştirme değildir.
Kaplama farkı kapatır
TiN, TiAlN veya CVD kaplama, HSS takımın aşınma direncini kat kat artırır. Kaplanmış bir HSS takım, kaplanmamış muadilinin birkaç katı ömür verir ve daha yüksek kesme hızında çalışabilir.
Bu nedenle karar her zaman malzeme üzerinden verilmemelidir. Kaplanmış HSS, orta seviye uygulamalarda sert madene yakın performansı çok daha düşük maliyetle sunabilir.